فصل اول : اهميت ، ارزش و نقش شناخت ناسخ و منسوخ در قرآن آشنايى با مسائل بنيادين دانش « ناسخ و منسوخ » در قرآن ، فوق العاده مهم بوده و براى دانشمندان و پژوهشگران حوزهء قرآنى ، يك امر حياتى به شمار مىرود . انديشمندان اسلامى ، در نوشته‌هاى خود ، دربارهء آن ، ابعاد مهمى را مد نظر قرار داده و بر آن تأكيد نموده‌اند . اما مهمترين جنبه‌هاى ارزشى و اهميت بحث پيرامون « نسخ » را مىتوان به طور خلاصه در امور ذيل جمع‌بندى نموده و بيان كرد : الف - اهميت بحث نسخ در تشريع و قانونگذارى از جنبهء تشريع و قانونگذارى ، طبيعت يك حركت اجتماعى ، سياسى ، دينى و نهضت مردمى كه جهت‌گيرى همه جانبهء آن به سوى كمال و ترقى بوده - بويژه اگر به سوى كمال مطلق بال گشاده و پيشتازان ميدان بوده باشد - اين است كه در برخى از موارد بر قوانين و مقررات خويش ، نسخ و تحول وارد نمايد . بخصوص اگر اين انقلاب و حركت در ميان جامعه‌اى رخ نمايد كه در تاريكى گمراهى غوطه‌ور بوده و از هر گونه تمدن و ترقى و پيشرفت دور باشد و بويژه اگر آن حركت اصلاحى ، يك خيزش فراگير و جهانشمول براى همهء دورانها و براى همهء انسانها و جنيان باشد -